Wat is webtoegankelijkheid?

Internet speelt een centrale rol in onze samenleving. Online bankieren, shoppen - er wordt jaarlijks voor meer dan 9 miljard online gewinkeld - en ook de overheid bedient haar burgers steeds meer via het internet. Mensen met een beperking maken vaak van hulpapparatuur gebruik om de computer te bedienen. Hiermee kunnen ze prima van internet gebruikmaken, mits websites goed zijn gebouwd.

Toegang tot internet voor iedereen

Webtoegankelijkheid betekent: het Web toegankelijk maken voor iedereen, inclusief ouderen en mensen met een functiebeperking. Toegang tot het internet is namelijk niet voor iedereen vanzelfsprekend. Het gaat (zeker in Nederland) niet om toegang tot het internet, maar om bruikbaarheid van de aangeboden diensten en informatie door mensen met een beperking. Denk aan ouderen met een verminderd gezichtsvermogen, blinden, slechtzienden maar ook bijvoorbeeld doven en slechthorenden en mensen met beperkte handfunctie of bijvoorbeeld beperkte leesvaardigheid.

Omdat internet grotendeels visueel van aard is, hebben met name blinden en slechtzienden relatief vaak problemen met de toegankelijkheid van internet. En door de toename van multimedia (denk aan YouTube-filmpjes) wordt ook (het ontbreken van) geluid steeds belangrijker, met name voor doven en slechthorenden.

Met een handicap op internet?

Moderne technologieën voor consumenten zijn bijna nergens zo breed ingezet als in de gehandicaptensector.  Blinden werken vaak met screenreaders, die voorlezen wat er op het beeldscherm staat. Er zijn brailleleesregels die de informatie in braille weergeven. Vergrotingssoftware kan zowel tekst als afbeeldingen  vergroten tot wel 32 keer de originele grootte. Ook is de software die spraak herkent ver gevorderd. Tekstverwerken is nu mogelijk zonder dat het toetsenbord wordt aangeraakt. Er zijn browsers ontwikkeld die volledig spraak-gestuurd zijn.

Inmiddels zie je deze toepassingen ook uitgebreid in bijvoorbeeld telefoons terugkomen. Steeds meer toepassingen voor gehandicapten vinden dankzij de ontwikkelingen in de mobiele technologie hun weg naar mainstream toepassingen (bijvoorbeeld voice output in de auto).

Richtlijnen

Als de technologie zo ver is gevorderd, waar maken we ons dan nog druk over? De nieuwste software kan veel, maar er is echter nog geen screenreader ontwikkeld die op eigen kracht een websitefoto kan verwoorden die op een website staat. Op dit moment zijn deze hulpmiddelen nog afhankelijk van het vakmanschap van een programmeur om nette internetpagina's te programmeren.

Voor redacteuren is het zeer eenvoudig om tekst aan een plaatje te koppelen, zodat een screenreader in staat is om de foto te omschrijven. Bijkomend voordeel is dat zoekmachines dan ook begrijpen wat de afbeelding betekent, zodat een website beter vindbaar wordt.

Ook is het voor veel mensen onmogelijk om met een muis te werken. Denk bijvoorbeeld aan ouderen die niet meer vast ter hand zijn. Voor hen moet een website ook zonder muis navigeerbaar zijn. En zo is er nog een  aantal andere eisen waaraan een goed toegankelijke site moet voldoen. Het is belangrijk dat de professionals zich aan de ontwikkelde standaarden houden.

Organisaties

Er zijn veel organisaties die alle internetontwikkelingen op de voet volgen en deze testen op toegankelijkheid. Met name het World Wide Web Consortium (W3C), het internationale en overkoepelende internetorgaan, is een autoriteit op dit gebied.

Een speciale werkgroep binnen deze organisatie, het WAI (Web Accessibility Initiative), heeft richtlijnen opgesteld waaraan een toegankelijke website moet voldoen. Vrijwel alle richtlijnen zijn daarop gebaseerd. Met name organisaties in de Verenigde Staten zijn hierin actief. Dit komt vooral doordat de Verenigde Staten in de wet heeft vastgelegd dat alle IT en websites van de overheid ook toegankelijk moeten zijn voor gehandicapten (Section 508).

Situatie in Nederland

In Nederland is er een aantal organisaties actief op het gebied van toegankelijkheid. De Nederlandse overheid vraagt steeds meer aandacht voor toegankelijkheid. Een eenvoudige optelsom van het toenemend belang van digitale dienstverlening (internet is nu eenmaal een goedkoop kanaal), de toenemende vergrijzing en de wens van de burger om steeds meer gebruik te maken van internet. Kwaliteits Instituut Nederlandse Gemeenten(KING) voert op dit moment diverse activiteiten uit om de Webrichtlijnen geïmplementeerd te krijgen bij de Nederlandse gemeenten.

Wat kost dat?

Het toegankelijk maken van je website is niet ingewikkeld en hoeft niet veel te kosten. Wanneer je in een vroeg stadium van de ontwikkeling van een website de toegankelijkheidsrichtlijnen meeneemt, zijn de aanloopkosten doorgaans niet hoger dan zo'n 5-10% van de totale kosten. Wanneer een bestaande site aangepast moet worden, of het concept zich al in de laatste fase van de ontwikkeling bevindt, wordt het natuurlijk wat lastiger. Ook voor sites met bijvoorbeeld veel video- en audiofragmenten zijn de kosten van toegankelijk maken soms hoger.

Wat levert toegankelijkheid op?

Uiteindelijk zijn er niet alleen kosten verbonden aan het toegankelijk maken van je website. Het levert ook genoeg op! Je krijgt daardoor een goede site die voor iedereen toegankelijk is. Dat kan je nieuwe of meer tevreden bezoekers opleveren. Denk ook aan het bruikbaar zijn op andere apparaten dan een computer: een toegankelijke website werkt vaak automatisch op een telefoon of tablet. Deze site bijvoorbeeld past zich qua vormgeving automatisch aan aan het apparaat waarop het wordt gebruikt.

Bedenk ook dat een toegankelijke website een manier kan zijn om andere (veel duurdere) kanalen te ontlasten: een vraag beantwoorden via de website is vaak goedkoper dan via een callcenter of een balie. Bovendien gaan toegankelijkheid en vindbaarheid in zoekmachines hand in hand. Vindbaarheid van informatie via zoekmachines is natuurlijk cruciaal voor een succesvolle website.

Hoe ga ik aan de slag?

Deze site bevat veel informatie en tools over hoe een site toegankelijk te bouwen is. Daarnaast kun je natuurlijk altijd een training bij ons volgen. We kunnen ook ondersteunen bij de ontwikkeling van een nieuwe of verbouw van een bestaande website: we doen veel onderzoeken naar toegankelijkheid van websites, al dan niet voor het Waarmerk drempelvrij.nl.

Tags:
Categorie:
Over toegankelijkheid
  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn