Gebruikersonderzoek - Betrek de eindgebruiker

Wat is een inclusief onderzoek?

Een gebruikersonderzoek is een onderzoek met eindgebruikers, die aangeven hoe ze iets ervaren. Door ook eindgebruikers met een beperking – motorisch, visueel, auditief of cognitief – te betrekken voer je een inclusief onderzoek uit. Wist je dat 1 op de 5 personen in Nederland een beperking heeft? Dat geldt ook voor jouw doelgroep(en). Juist onder deze groep onderzoek doen voorkomt je dat je deze personen binnen jouw doelgroep onbewust buiten sluit.

Een inclusief onderzoek is waardevol, want deze eindgebruikers met een beperking geven inzicht hoe de toegankelijkheidsmaatregelen in de praktijk worden gebruikt. Dit leidt vervolgens tot oplossingen die gegarandeerd tot een verbetering van de toegankelijkheid leiden. Je krijgt dus niet alleen inzicht, maar ook praktische handvaten aangereikt waarmee je direct aan de slag kunt. Op die manier maak je jouw ontwerp, product, dienst, gebouw of faciliteit daadwerkelijk fysiek of digitaal toegankelijk voor iedereen.

Redenen voor gebruikersonderzoek

Onderzoek en ontwerp puur op basis van de richtlijnen kan in theorie leiden tot een toegankelijk product, gebouw of dienst. Toch raden wij niet aan om dit alleen te doen. Er zit een verschil tussen een toegankelijk product en een gebruiksvriendelijk product. Gebruikersonderzoek onder mensen met een beperking richt zich op beide en leidt tot toegankelijke en gebruiksvriendelijke oplossingen. 

Organisaties voeren gebruikersonderzoek uit zodat:

• Ze ervaren hoe de (specifieke) eindgebruikers gebruikmaken van hun website, product, dienst of gebouw
• Ze zien waar de eindgebruikers echt tegenaan lopen en welke oplossingen wel en niet werken
• Ze kunnen voorkomen dat 20% van de mensen in Nederland wordt buitengesloten

Gebruikersonderzoek helpt om meer inzicht te krijgen in een specifieke doelgroep en hun behoeftes of om een algemeen beeld te krijgen van de staat van digitale, fysieke en/of sociale toegankelijkheid. 

Neem contact met ons op over de mogelijkheden

De aanpak

Er zijn twee soorten gebruikersonderzoeken die, afhankelijk van jouw doelstellingen, kunnen worden ingezet:

• een diverse selectie van eindgebruikers voor het creëren van een algemeen beeld
• een groep eindgebruikers met een specifieke beperking voor een gekaderd beeld

Je kiest voor een diverse selectie als je als organisatie meer bewustzijn wil creëren, je in hele korte tijd zo divers mogelijke inzichten wil opdoen en als je benieuwd bent welke specifieke groep extra aandacht nodig heeft.

Je kiest voor een specifieke groep eindgebruikers voor meer diepgaande inzichten rondom jouw product, dienst of gebouw. Elke persoon met een beperking is uniek en alleen door er meerdere mee te nemen in een onderzoek vind je de details die het verschil kunnen maken. 

Wij helpen graag met het bepalen welke aanpak het beste bij jouw vraagstuk past. 

Hoe gaat een gebruikersonderzoek in zijn werk?

Een gebruikersonderzoek wordt op maat gemaakt. Iedere organisatie is natuurlijk anders, kent een unieke klantreis en vraagt om een andere aanpak. Zo kijken we bij een locatie, bijvoorbeeld bij een theater, naar de ontvangst, de receptie, de route naar de zalen, de toiletten en restauratie en eventueel naar de voorstellingen. Bij een website kijken we o.a. naar de vindbaarheid van informatie en het gemak van het bestellen van een product of dienst. Is het bestelproces voor iedereen te snappen en te gebruiken? 

Onze onderzoeken zijn te verdelen in twee categorieën: gemodereerd en ongemodereerd onderzoek.

• Gemodereerd onderzoek: UX onderzoek, focusgroepen, interviews, website test, design reviews, cocreatie sessie, impactmetingen
• Ongemodereerd onderzoek: Mystery guest onderzoek, enquêtes en vragenlijsten, dagboekonderzoeken, beta tests, product tests

Bij een gemodereerd onderzoek zijn wij als onderzoekers aanwezig. Bij een ongemodereerd onderzoek voert een ervaringsdeskundige (gebruiker met beperking) een opdracht of taak zelfstandig uit. 

Om tot het gewenste resultaat te komen begeleiden we je stapsgewijs. De methodiek hiervoor verschil per type onderzoek maar volgt de globale stappen: 

Stap 1 - de start 

In de startfase werken we naar een concrete onderzoeksvraag en zetten we een aantal zaken op een rij zoals de uitgangspunten van het onderzoek, waar jullie graag de nadruk op willen hebben, wie we precies uitnodigen, welke onderdelen we gaan onderzoeken en welke vragen jullie beantwoord willen hebben. Ook bekijken wij op welke manier de resultaten het meeste impact kunnen maken in de organisatie. Dit werken wij uit in het plan van aanpak. 

Stap 2 - het plan

Op basis van stap 1 maken we een plan van aanpak. Dit plan bevat onder de hoofdvraag en de deelvragen. De methodiek wordt uitgedacht en vanuit de methodiek volgen de onderzoekstaken, het script van het onderzoek, de planning en de afspraken over de verslaglegging. Deze wordt besproken en bij akkoord gaat het onderzoek beginnen. 

Stap 3 - de voorbereiding en werving

Wij zetten de puntjes op de i voor het onderzoeksplan en het script. Daarnaast beginnen wij met de werving. Wij werven de deelnemers van het onderzoek uit ons eigen deelnemersbestand met mensen. Daarnaast werken wij samen met verschillende belangenorganisaties om de juiste deelnemers te vinden, passend bij de doelgroep van het onderzoek. Waar nodig vindt er nog overleg plaats om alles goed te laten verlopen op de onderzoeksdagen.

Stap 4 - de onderzoeksdagen

Op de geplande onderzoeksdag(en) gaan onze onderzoekers aan de slag. Dit doen wij samen met de uitgenodigde ervaringsdeskundigen. We stimuleren je om samen met collega's aanwezig te zijn zodat jullie kennis maken met de ervaringsdeskundigen en op afstand meekijken bij het leerzame onderzoek. Na elke onderzoeksdag is een terugkoppelingsmoment zodat jullie snel met de (eerste) inzichten aan de slag kunnen gaan. 

Stap 5 - de resultaten

De resultaten worden door onze onderzoekers geanalyseerd en afhankelijk van jullie wensen verwerkt in een rapportage en actiepuntenlijst op. Deze presenteren wij of verwerken wij in een workshop. Achteraf vindt een borgingsgesprek plaats om samen mogelijke vervolgstappen te bespreken. 

Elke vraag is anders en dat maakt ook elk onderzoek anders.

Neem contact met ons op over de mogelijkheden

Ervaringsdeskundigen aan het woord

Nieuwsgierig naar wat ervaringsdeskundigen kunnen toevoegen aan jouw onderzoek naar de toegankelijkheid van een website, locatie of faciliteit? Bekijk de video waarin ervaringsdeskundigen aan het woord zijn.

Inclusief ontwerpen

Gebruikersonderzoek onder de breedst mogelijke groep is een voorwaarde bij inclusieve ontwerptrajecten. Als je in je ontwerpen rekening wilt houden met alle gebruikers binnen jouw doelgroep(en), dan zul je moeten onderzoeken hoe eindgebruikers, ook diegenen met een beperking, gebruik maken van jouw product, dienst, website, gebouw of faciliteit. Hoe een inclusief ontwerptraject het beste vormgegeven en uitgevoerd kan worden staat in de Code Inclusief Digitaal Ontwerpen beschreven. De Code Inclusief Digitaal Ontwerpen (CIDO) is een hulpmiddel die de weg wijst naar een kwalitatief goed inclusief ontwerpproces. Deze code is opgesteld door Stichting Accessibility, Ieder(In), de Coalitie voor Inclusie en vele partners. Alle onderzoeken en ontwerptrajecten voeren wij uit aan de hand van deze code. 

Werken volgens de richtlijnen, tips en voorbeelden van CIDO betekent niet ontwerpen vóór maar mét de doelgroep! 

Lees meer over CIDO: Code Inclusief Digitaal Ontwerpen | Accessibility.nl]