Het belang van toegankelijke werkplekken
Organisaties investeren volop in gezonde, hybride en inspirerende werkomgevingen. Werkplekken voelen inclusief, maar blijken dat voor veel medewerkers toch niet te zijn. Er zijn vaak onzichtbare drempels, zowel fysiek, digitaal als sociaal, waardoor niet iedereen de werkplek optimaal kan benutten.
Sinds februari 2025 biedt de nieuwe nationale norm NEN 9120 een integrale aanpak om gebouwen écht bruikbaar te maken voor iedereen. De norm bevat concrete ontwerpcriteria voor onder andere gebruiksgemak, routing, bediening, visueel contrast en circulatie.
Wil je hier meer over weten? Tijdens het evenement Workplace Xperience heeft Mariëlle Brommet de NEN 9120 en inclusief ontwerpen uitgebreid toegelicht. Zij denkt graag met je mee.
Waarom toegankelijkheid relevant is voor werknemers
Deze norm is belangrijk, want een aanzienlijke deel van de werknemers heeft een (tijdelijke) beperking. Het kan gaan om een motorische of cognitieve beperking, zoals minder spierkracht bij het lopen, moeite met concentreren of dyslexie. Maar ook om een beperking in horen, zien of voelen, of om overgevoeligheid voor prikkels.
Voor deze groep is een toegankelijke werkomgeving en werkplek de basis om goed te kunnen functioneren.
Toegankelijkheid als randvoorwaarde voor werk en gebruik
Voor een werkgever die het belangrijk vindt dat alle werknemers zich welkom voelen én dat zij hun werk goed kunnen uitvoeren, is toegankelijkheid een belangrijke randvoorwaarde. Dat geldt niet alleen voor medewerkers, maar ook voor klanten, bezoekers en leveranciers.
Een werkomgeving kan pas door iedereen op een gelijkwaardige manier gebruikt worden wanneer toegankelijkheid bewust is meegenomen in het ontwerp van de omgeving.
Een quickscan als eerste stap richting meer toegankelijkheid
Om inzicht te krijgen in de mogelijkheden om de toegankelijkheid van een werkomgeving te verbeteren, kan een quickscan een goed vertrekpunt zijn. Een quickscan brengt in beeld welke onderdelen al goed werken en waar kansen liggen voor verbetering, zowel op korte als langere termijn.
Toegankelijkheidsonderzoek met adviezen en aanbevelingen
Wil je de werkomgeving uitgebreider onderzoeken? Met een toegankelijkheidsonderzoek ontvang je een rapport met praktisch toepasbare adviezen en aanbevelingen over hoe je toegankelijkheid kunt verbeteren.
Wil je voor jouw organisatie advies over een quickscan of onderzoek?
Bewustwording, daar begint het mee
Ook bewustwording draagt een belangrijk steentje bij. Een bewustwordingssessie helpt om begrip voor (fysieke) toegankelijkheid in de praktijk te krijgen én in de onderlinge relatie tussen werknemers met en zonder beperking. Als professionals weten waar ze op kunnen letten in ontwerp, inrichting en gebruik, dan kunnen ze toegankelijkheid structureel meenemen in besluitvorming en werkprocessen.
Ben je al bekend met toegankelijkheid en zoek je verdieping? Dan kan een training NEN 9120 een passende vervolgstap zijn. In deze instap training maak je kennis met deze richtlijn en leer je hoe deze toegepast kan worden in o.a. een nieuwbouw- en verbouw proces.
Wat verstaan we onder een toegankelijke werkomgeving?
Een toegankelijke werkomgeving is een werkomgeving waarin iedereen – ongeacht beperking, gezondheid, leeftijd of persoonlijke omstandigheden – zelfstandig, veilig en volwaardig kan werken. De omgeving sluit aan bij de diversiteit van mensen en past zich waar nodig aan, in plaats van andersom.
Toegankelijkheid gaat daarbij niet alleen over het fysieke gebouw of de werkplek zelf, maar ook over werkprocessen, communicatie, cultuur en ondersteuning.
Richtlijnen voor het vormgeven van een toegankelijke werkomgeving
Een fysiek toegankelijke werkomgeving kan worden vormgegeven met behulp van de nationale norm NEN 9120. De richtlijn biedt handvatten voor concrete ontwerpcriteria, zoals:
- entree en toegankelijkheid van het terrein
- looproutes, liften en trappen
- sanitaire voorzieningen
- gebruiksruimten en (nood)vluchtroutes
- bewegwijzering, verlichting en akoestiek
NEN 9120 gaat verder dan rolstoeltoegankelijkheid alleen. De norm houdt rekening met:
- mobiliteitsbeperkingen
- visuele en auditieve beperkingen
- cognitieve en mentale beperkingen
- tijdelijke en situationele beperkingen
Dit sluit aan bij het principe van universeel ontwerp: gebouwen die voor iedereen bruikbaar zijn, zonder aparte oplossingen.
Wat toegankelijkheid kan betekenen voor organisaties
Door fysieke, digitale en sociale toegankelijkheid integraal toe te passen in het ontwerp van werkomgevingen krijgen workplace-, HR-, facility- en vastgoedprofessionals een nieuw perspectief: toegankelijkheid als strategische kans.
Het verbeteren van de toegankelijkheid draagt bij aan een positieve werkplekbeleving, verhoogt medewerkerstevredenheid en versterkt talentstrategieën. Zo vormt toegankelijkheid de basis voor een werkervaring die werkt voor alle talenten.
Wil je contact met ons na Workplace Xperience (mei 2026)?
Als je tijdens Workplace Xperience in de Jaarbeurs geïnspireerd bent geraakt door presentaties en gesprekken over het toegankelijk maken van werkomgevingen, dan kunnen wij jou helpen bij de volgende stap. Bij Stichting Accessibility kun je terecht voor informatie en advies over fysieke, digitale en sociale toegankelijkheid.
Mariëlle en andere adviseurs denken graag met je mee over hoe toegankelijkheid op een passende manier kan worden meegenomen, zodat we samen werken aan een samenleving waarin iedereen zelfstandig mee kan doen.
Contact
Ook binnen jouw organisatie alle werkplekken voor iedereen toegankelijk maken?