Nieuwe richtlijnen voor fysieke toegankelijkheid in de bebouwde omgeving. Weet jij wat er sinds 2024 geldt?

Wat zegt de wet: Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl)

Sinds 1 januari 2024 valt de wettelijke regeling voor toegankelijk bouwen onder de Omgevingswet. Het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl) vormt daarin een verplichte wettelijke ondergrens. Dit besluit bevat minimumeisen voor toegankelijkheid in gebouwen, zoals eisen aan drempelhoogtes, deurbreedtes en de aanwezigheid van een toegankelijk toilet.

Het Bbl richt zich primair op rolstoeltoegankelijkheid. Daarmee wordt een basisniveau van toegankelijkheid geborgd. Tegelijkertijd betekent dit dat het Bbl niet automatisch de behoeften dekt van alle gebruikers met een beperking. Daarom is er inmiddels een aanvullende norm.

Nieuwe norm in 2025: NEN 9120

Begin februari 2025 is de NEN 9120 gepubliceerd. Deze NEN-norm bevat richtlijnen en aanbevelingen voor toegankelijke nieuwbouw en renovatie van gebouwen. In tegenstelling tot het Bbl gaat de NEN 9120 uit van een brede groep mensen met uiteenlopende beperkingen, en dus niet alleen van rolstoelgebruikers.

De norm biedt technische specificaties en aanbevelingen voor universeel ontwerp (Design for All). Daarbij wordt rekening gehouden met mensen met fysieke, visuele, auditieve of cognitieve beperkingen. De NEN 9120 richt zich op het ontwerpen van producten, diensten en omgevingen die door zoveel mogelijk mensen gebruikt kunnen worden, ongeacht leeftijd, vermogen of achtergrond.

Het doel? Ontwerpen creëren die voor iedereen bruikbaar zijn, zonder de noodzaak van aanpassingen. Het resultaat is een universele en toegankelijke gebouwde omgeving, van initiatief tot ontwerp, uitvoering en beheer.

Waarom is dit nu zo relevant?

Ongeveer een kwart van iedereen in Nederland heeft één of meerdere beperkingen. Toegankelijkheid raakt daarmee een groot deel van de samenleving, waaronder bezoekers, bewoners én werknemers. Toch is dit nog lang niet overal structureel ingebed in ontwerp- en besluitvormingsprocessen.

Accessibility maakt al 25 jaar impact voor toegankelijkheid en onze adviseurs zien dat het belangrijk is om toegankelijkheid vroegtijdig mee te nemen in het proces. Dan worden vaak dure reparaties achteraf voorkomen en ontstaat er beter doordachte, toekomstbestendige huisvesting.

Yvonne Vrijhof, Expert Toegankelijkheid:
“We zien steeds meer organisaties die de toegankelijkheid beter in kaart willen brengen, niet alleen voor bezoekers maar ook voor de eigen werknemers. Een goede ontwikkeling om nu al te anticiperen op mogelijke toekomstige wettelijke verplichtingen op het gebied van toegankelijkheid.”

Hulp nodig bij de vertaalslag?

Veel organisaties willen wel voldoen aan wet- en regelgeving, maar weten niet waar te beginnen of welke impact zij kunnen maken. Wij ondersteunen organisaties graag bij het in kaart brengen van de richtlijnen uit de NEN 9120, specifiek toegepast op de eigen organisatie en context. Daarbij denken we ook mee in haalbare oplossingen voor ontwerp, realisatie en beheer.

Benieuwd wat de wet en de NEN 9120 concreet betekenen voor jouw organisatie? Wij denken graag mee en adviseren bij het vertalen van normen en richtlijnen naar een inclusieve gebouwde omgeving.