Terug naar overzicht Congres digitale toegankelijkheid: van must naar management

Verslag van het congres

Op 22 november hield stichting Accessibility ter gelegenheid van haar 15-jarig bestaan een congres over digitale toegankelijkheid in Figi in Zeist. Het congres werd bezocht door ruim 200 deelnemers uit zowel bedrijfsleven als overheid. Hieronder volgt een verslag van de dag.

Opening Maria Henneman

Dagvoorzitter

Maria Henneman en Yolande Mansveld op het podiumMaria Henneman opent de dag met de opmerking dat digitalisering steeds verder ons leven binnensluipt. En dat dat zelfs voor mensen zónder functiebeperking al een hele uitdaging is.

Logo sponsor ING en Vereniging Bartimeus Sonneheerdt

 



Welkom door Yolande Mansveld

Directeur Stichting Accessibility

Directeur van Accessibility Yolande Mansfeld blikt terug op 15 jaar Stichting Accessibility. Begonnen als ‘mission impossible’ onder de vleugels van Bartiméus om ICT toegankelijk te maken voor mensen met een functiebeperking, is Accessibility inmiddels uitgegroeid tot zelfstandig expertise-, innovatie- en adviescentrum voor digitale toegankelijkheid. Nog steeds met de ideële doelstelling om de digitale wereld voor echt iedereen te ontsluiten. En meer dan ooit samen met en voor bedrijven, organisaties en onderwijsinstellingen in binnen- en buitenland. Én met mensen uit de doelgroep zelf. Zij weten immers het beste wat werkt en wat er nodig is. Deze dag werpt licht op waar we staan, waar we naartoe gaan en wat er nodig is om verder te komen. 

'Implementatie en wetgeving' Cees van der Burg

Directeur-generaal Ministerie van VWS

Cees van der Burg spreektDe digitalisering van ons dagelijks leven stelt ons voor een dilemma, want niet iedereen kan even makkelijk overweg met computer en internet. Ratificatie van het VN verdrag gelijke rechten voor mensen met een beperking moet daarin verandering brengen. Iedereen om op voet van gelijkheid mee kunnen doen aan de samenleving. De overheid heeft daarin een ondersteunende en aanjagende rol. Aan de uitwerking van het verdrag in regelgeving wordt momenteel nog gesleuteld. En als het goed is lanceert de overheid in januari 2017 het digitale platform Inclusie, waar in samenwerking met gemeenten, bedrijven en met de doelgroepen kennis, voorlichting en best practices worden gedeeld. 

Uit vragen uit de zaal blijkt dat de overheid (nog) niet zover is dat ze sancties wil verbinden aan de verplichting om aan toegankelijkheid te werken. Ook blijkt er nog een wereld te winnen als het om interne kennis- en bewustzijnverspreiding bij overheden en bedrijven. Digitale toegankelijkheid is geen technisch issue, maar een organisatorisch zaak – een bindende verplichting zou helpen om toegankelijkheid nu eindelijk eens echt uit de ‘intentie’-modus te trekken.

Jan-Willem DretelerJan Willem Dreteler spreekt

Lid Comité van Aanbeveling Stichting Accessibility

Als directeur Marketing van de SNS Bank met digitale toegankelijkheid in zijn portefeuille, schetst Dreteler de weg die de bank als early adapter heeft afgelegd op het gebied van digitaal toegankelijk bankieren. Dat was een kwestie van technologische mogelijkheden verkennen en implementeren. Maar vooral van awareness en gedrevenheid aanjagen; wat Dreteler betreft is dat een van de kritische succesfactoren. Een andere take away: neem toegankelijkheid vanaf het begin van je ict-project mee en blijf doortesten en –ontwikkelen.

Dreteler was altijd voorstander van zelfregulering om tot digitale toegankelijkheid te komen, maar is naar eigen zeggen door de weerbarstige praktijk ingehaald: het gaat lang niet snel genoeg. Hij roept onderwijs en maatschappelijke organisaties op om aan bewustzijn en kennis te werken, en de politiek om een vuist te maken en een visie en kaders te ontwikkelen. Een kennisland als Nederland, met een hoge internetdichtheid verdient beter.

Marleen Stikker spreekt voor publiekMarleen Stikker

Directeur Waag Society

Marleen Stikker neemt de zaal mee in de wereld van nieuw technologie en de toepassingen ervan. Bij De Waag onderzoeken hackers, kunstenaars, ontwerpers en maatschappelijk ondernemers de (on)mogelijkheden van nieuwe technologie en robotica. Er kan ongelooflijk veel, maar de vraag is: willen we het ook allemaal? Of worden we gegijzeld door technologie? Om daar keuzes in te maken, en om ervoor te zorgen dat we die technologische ontwikkelingen ook toegankelijk maken, moeten we technologie demystificeren. We moeten in onderwijs de techniek en creatieve maakvakken weer met elkaar verbinden, en de techniek ‘onder de motorkap’ ontdekken. Zo kunnen we toegankelijkheid meenemen in het ontwerpproces – in plaats van achteraf te moeten fiksen.

En we kunnen ondertussen ook de vraag stellen: worden we ondertussen niet teveel gehackt door technologie? Techniek dringt ons leven in, maar is niet neutraal, het is een ontwerp met intenties; sommige maken je afhankelijk, anderen zijn open en democratisch. In investeringen kun je daar rekening mee houden. Er tekent zich een ‘platformkaptialisme’ af, waarbij verdienmodellen de regie voeren. Willen we dat? Die discussie zou gevoerd moeten worden voordat we er blind op vertrouwen dat technologie al onze problemen op gaat lossen. We zin kwetsbaar; als het om the internet of things gaan, hebben we allemaal een beperking.

Romke de VriesRomke de Vries in gesprek met Maria Henneman

Voorzitter Raad van Toezicht Stichting Accessibility

Romke de Vries is zeer slechtziend en vertelt uit de tijd dat braille nog dé manier van communiceren was. Ook later in de rechtbank werkte De Vries als rechter met braille dossiers. Maar hij was ook de eerste die de vruchten plukte van de automatiseringsrevolutie. Spraakhulp was een grote vooruitgang – en leverde tegelijkertijd ook hilarische misverstanden op als woorden verkeerd werden uitgesproken. Inmiddels is de ict alweer vooruitgesneld en doemen er allerlei nieuwe issues voor slechtzienden op: volle webpagina’s waar je niet snel bij de gewenste informatie kunt komen, interactieve pagina’s die niet toegankelijk zijn en onhandige zoekfunctie. Ook de spraaktechnologie kan wat betreft De Vries nog wel een update gebruiken.

Dick Houtzager College voor de Rechten van de Mens presenteert Dick Houtzager

Lid College voor de Rechten van de Mens

Toegankelijkheid is in ons land een mensenrecht, sinds Nederland het VN verdrag inzake gelijke rechten voor gehandicapten afgelopen zomer ratificeerde. Daarmee krijgen mensen met een beperking het recht om op voet van gelijkheid deel te kunnen nemen aan de samenleving.

Wat betreft digitale toegankelijkheid betekent dit dat overheidswebsites en –apps aan de toegankelijkheidsrichtlijnen moeten voldoen. Private partijen (bedrijven, organisaties) zijn niet aan het verdrag gehouden, maar wel aan de daaruit voortvloeiende regelgeving die vereist dat mensen met een functiebeperking gelijke toegang hebben tot (digitale) producten en diensten. Daarvoor zijn aanpassingen vereist; die mogen echter niet onevenredig zwaar op de organisatie drukken.

De mogelijkheden voor individuen om toegankelijkheid af te dwingen zijn beperkt. Maar het loont de moeite een verzoek tot aanpassing te doen, of een klacht in te dienen bij bijvoorbeeld het College voor de Rechten van de Mens (College RvM) of de ombudsman, of uiteindelijk zelfs bij de rechter. Houtzager verwacht geen Amerikaanse toestanden, maar voor de rechter weegt een uitspraak van het College RvM over het algemeen zwaar.

Anne-Miek VroomAnne Miek Vroom presenteert

Directeur Stichting IKONE

Anne-Miek spreekt als ervaringsdeskundige (rolstoelgebonden) en namens haar medewerkers met een functiebeperking bij Stichting IKONE over de praktische problemen die zij tegenkomen met internet en ict. Zo laat ze zien dat ziek zijn een parttime baan is als het gaat om zorg en ondersteuning regelen. Dat kan met ict een stuk eenvoudiger. Alleen loopt het daar vaak stuk op toegankelijkheid, zo laat ze zien aan de hand van even eenvoudige als grappige voorbeelden. Vroom betoogt dat de kennis en ervaring van gehandicapten onontbeerlijk is als het gaat om slimme oplossingen bedenken voor toegankelijkheidsvraagstukken. Maak gebruik van die kennis en ervaring, is haar oproep.

 

Jake Abma tekent intentieverklaringJake Abma over toegankelijkheid in de bancaire sector

Toegankelijkheidsexpert ING

Aan de hand van het Accessibility Maturity Model legt Abma uit hoe je toegankelijkheid stapsgewijs in je organisatie introduceert en verankert. Van Level 1 (ad hoc toegankelijkheidsissues tackelen) naar Level 2 is een hele toer. In Level 2 is toegankelijkheid een vast onderdeel van de gehele ontwikkelingscyclus van je producten en diensten geworden: van vereisten opstellen tot aanbesteding en uiteindelijke bouw.

Werk bij voorkeur met een groepje toegankelijkheidsexperts uit alle disciplines van de organisatie (van developer tot communicatiemanager), en zorg dat die hun kennis delen in de rest van de organisatie. En trek per level rustig 2 jaar uit. 

Joost Hogeland van de Belastingdienst & Sander Vogels, Netcreators over toegankelijkheid bij de overheid

Joost Hogeland onderstreept het belang van digitale toegankelijkheid en vertelt over de Welkom bij de parallelsessie overheid
dilemma’s bij de Belastingdienst als het gaat om het toegankelijk maken van hun digitale diensten. Kleine problemen kunnen grote gevolgen hebben.

Sander Vogels legt uit hoe de ontwikkeling van internet tot een allegaartje aan ‘webtemplates’ heeft geleid die al met al niet toegankelijk zijn. In antwoord daarop heeft Netcreators Typo3 helpen ontwikkelen – waar steeds meer overheidswebsite in gebouwd zijn.

Benchmarken en kennis en ervaringen bundelen is een goede manier om toegankelijkheid bij de overheid te borgen. Niet allemaal zelf het wiel uitvinden, maar leren van en met elkaar én met de doelgroep. 

Eric Velleman presenteertEric Velleman over technologische ontwikkeling

Technisch directeur Stichting Accessibility

Eric Velleman duikt in de geschiedenis van technologische ontwikkeling en hoe de mens in sneltreinvaart de technische mogelijkheden ontwikkelde en benutte. En ook hoe omgekeerd diezelfde technologie ons vormt; de mogelijkheden voor mens-machine interfaces worden steeds groter én ingewikkelder. Wat is nog de menselijke maat hierin? Daar moeten we kritisch naar blijven kijken. Velleman stelt dat een goed ontwerp een inclusief ontwerp is, en dat je daarom goed naar álle gebruikers moet luisteren. 

Tags:
Categorie:
Projecten en publicaties
  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn