Terug naar overzicht Nationaal Congres Online Toegankelijkheid

Waarom toegankelijkheid een burgerrecht is - Matt Poelmans

Matt Poelmans is (o.a.) vicevoorzitter van de Stichting Waarmerk drempelvrij.nl en belicht de stand van zaken op het gebied van toegankelijkheid van overheidswebsites. 

Matt PoelmansToegankelijkheid overheidswebsites

Matt Poelmans belicht de stand van zaken betreffende toegankelijkheid bij overheidswebsites. Magere resultaten tot nu toe, en de noodzaak ontbreekt, zo luidt zijn oordeel. Er is een nieuwe burgervisie nodig.

De overheid is nu zo'n tien jaar bezig met toegankelijkheid; tijd om de balans op te maken. Toegankelijkheid is op dit moment een agenda-item, maar nog verre van een ‘burgerrecht’, en de urgentie lijkt te ontbreken! Het is een vrijwillige aangelegenheid, en bovendien zijn er verschillende gradaties van toegankelijkheid mogelijk. En dat zie je terug in de resultaten.

Brief van Donner

Poelmans tovert een aantal schokkende cijfers tevoorschijn: in totaal zijn er 195 (van de circa 900) overheidswebsites toegankelijk, en op het hoogste toegankelijkheidsniveau prijkt op slechts 28 websites het driesterren groene mannetje. Dat stemt niet direct tot tevredenheid, en de doelstellingen lijken verder weg dan ooit, nu Minister Donner van Binnenlandse Zaken een brief heeft doen uitkomen waarin wordt gesteld dat alle overheidswebsites in 2012 aan Webrichtlijnen Prioriteit 1 zouden moeten voldoen, en eind 2015 aan alle Webrichtlijnen. De deadline is dus (opnieuw) verschoven. En dat terwijl burgers toch bij overheidsinfo moeten kunnen komen!

Teleurstellend, vind Poelmans, of: moeten we eigenlijk niet een beetje boos zijn?! Vreemd ook eigenlijk, want een toegankelijke website is ook beter vindbaar. Maar kennelijk landt die boodschap niet.

Deadzones

Hoe kunnen we het tij keren? Gecertificeerde inspectie versus zelfverklaring? Aantal toetsingsniveaus reduceren? Belonen versus straffen?

Een veelgehoorde opmerking is: ‘de toetsing doet geen recht aan de werkelijke toegankelijkheid’ (dat is ook de teneur van de brief van Minister Donner). Websites zijn vaak toegankelijker dan het lijkt, maar halen het certificaat niet vanwege bijvoorbeeld ontoegankelijke toeleveranciers, of omdat ‘oude’, weinig bezochte pagina’s niet toegankelijk zijn.

Poelmans is het daar niet mee eens; als er pagina's zijn die nauwelijks worden bezocht (zogenaamde 'deadzones'), zou je ze sowieso van de website af moeten halen! En het zou toch onaardig zijn als een bezoeker op zo'n deadzone er bekaaid afkomt; iedereen moet op toegankelijkheid kunnen rekenen.
Je zou hoogstens kunnen kijken of binnen de certificering gradaties mogelijk zijn.

De voorstellen van de minister nopen in ieder geval tot saneren van sites: welke pagina’s zijn nodig, welke niet? Dat is een goede zaak.

Toegankelijkheid 2.0

De oplossing moet volgens Poelmans worden gezocht in een nieuwe kijk op de burger en op overheidsdiensten, voorbij de grenzen van de website: Overheid 2.0 en Burgervisie 2.0. Wat zijn overheidsverantwoordelijkheden en hoe vullen we die in, op welke plek en welke manier?

Dat leidt wellicht tot nieuwe ontwikkelingen. Ontstaan er platforms voor digitale diensten – werk, inkomen, zorg, onderwijs, vervoer, et cetera? En platforms voor burgerparticipatie – aantrekkelijk en uitnodigend tot interactie en samenwerking? Een soort ‘Gemeente online’ via Facebook…?

Hoe gaan we dat realiseren? Van de overheid zullen we het niet moeten hebben. En vanzelf gaat dat ook niet gebeuren: de urgentie ontbreekt. De aandacht zou komend jaar uit moeten gaan naar gemeenten: maar we zullen ze als burgers zelf wakker moeten schudden! Hoe? Door social media – a la de Arabische lente! 
Poelmans roept op om de eigen gemeente te bestoken met tweets als: “Ik vind het een schande dat de website van gemeente <..> niet #toegankelijk is. Gemeenteraad, doe er wat aan! #COTnl #drempelvrij”

Tags:
Categorie:
Projecten en publicaties
  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn