Terug naar overzicht Nationaal Congres Online Toegankelijkheid

Toegankelijke documenten door Iacobien Riezebosch

Iacobien Riezebosch is zelfstandig adviseur en onder andere trainer bij Accessibility. Riezebosch laat zien waarom het noodzakelijk is om ook documenten als PDF’s toegankelijk te maken op een website en hoe dit eenvoudig is te realiseren.

Iacobien RiezeboschToegankelijke documenten

De definitie van ‘webpagina’ is in de nieuwe WCAG 2.0-standaard breder dan in WCAG 1.0; daarom is het belangrijk dat ook documenten die op een website komen toegankelijk worden aangeboden.

Riezebosch laat de zaal ervaren waarom dit geen overbodige luxe is. “underscore under score under score under…..” klinkt een computerstem door de zaal als Iacobien een ontoegankelijk PDF-document laat voorlezen. De screenreader leest een herhaalde underscore voor die gebruikt is om een lijn te maken.

PDF’s worden vaak gebruikt om het redactieproces te omzeilen, maar al die PDF’s vertroebelen niet alleen de toegankelijkheid, maar ook SEO en gebruiksvriendelijkheid!

Soms wordt als oplossing een PDF-printer ingezet, maar dit is nooit afdoende om een toegankelijke PDF te creëren.

Toegankelijke PDF’s

Wat kun je dan wel doen?

  • Gebruik echte tekst. ‘Optische tekenherkenning’ (OCR), waarbij de tekst uit een afbeelding wordt omgezet in bewerkbare tekst, zodat je tekst krijgt van een afbeelding is een optie. Gebruik in ieder geval geen ingescande afbeeldingen als PDF;
  • Bladwijzers;
  • Leesvolgorde… Riezebosch geeft een voorbeeld van hoe het fout kan gaan: als eerst alle titels in de inhoudsopgave worden voorgelezen en daarna pas paginanummers;
  • Geef tekstalternatieven voor afbeeldingen;
  • Basistaal en taalwisselingen aangeven;
  • Tabellen en formulieren toegankelijk maken.

Testen van toegankelijke documenten

Test vooral of een PDF ook daadwerkelijk toegankelijk is. Dat kan met Adobe Acrobat Pro (leesvolgorde, hardop laten voorlezen, exporteren naar tekst), of met (gratis) PAC (kijkt naar titel, taal et cetera). Maar let op: dit blijven hulpmiddelen! Ze geven alleen een eerste indicatie.

Riezebosch drukt de zaal op het hart: ‘Als je PDF-document niet toegankelijk is, bied dan een toegankelijk HTML-alternatief aan’, en ze geeft ter overweging mee: ‘Wil je echt alles wat je voor print hebt ontworpen online zetten? Stel jezelf die vraag en wees kritisch.’ Als je daarin een keuze hebt gemaakt, zorg dan dat je de toegankelijkheidseis doorvoert in je contentstrategie, in je ontwerp, in je redactieproces, en zorg voor het originele bronbestand en goede sjablonen.

Tot slot nog enkele PDF-creators om toegankelijke PDF’s te maken: Word, Open Office (gratis), LibreOffice (gratis), Acrobat Pro. PDF opslaan voor toegankelijkheid: Tagged + PDF A-1a (basale toegankelijkheid en open standaard), PDF/UA-1 (optimale toegankelijkheid en kandidaat open standaard). In de nieuwe richtlijn voor toetsing wordt een overgangsperiode voor PDF-bestanden verwacht. Op dit moment is nog niet duidelijk hoe die regeling eruit gaat zien.

Tags:
Categorie:
Projecten en publicaties
  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn