Terug naar overzicht Nationaal Congres Online Toegankelijkheid

Rendement van de Webrichtlijnen door Thea van der Geest

Thea van der Geest is universitair hoofddocent bij de Universiteit Twente. Ze bespreekt de resultaten van een onderzoek naar het rendement van de Webrichtlijnen – een onderzoeksproject van de UT in samenwerking met Stichting Accessibility (Eric Velleman en Martijn Houtepen), in opdracht van ECP-EPN.

Thea van der Geest

Onderzoeksopdracht

Aan de onderzoeksopdracht liggen de volgende vragen van ECP-EPN, Platform voor de Informatie Samenleving ten grondslag:

  • Wat is het rendement van Webrichtlijnen (WR) voor niet-overheidsorganisaties?
  • Wat ‘kost’ toepassing van de WR?
  • Wat zijn de ‘baten’ van (toepassing van) de WR? 

Hoe meet je dat? Dan moet je de kosten en baten in kaart brengen:

  • Financieel en economisch;
  • Sociaal, doelgroepgericht;
  • Technisch;
  • Juridisch/beleid. 

Er bestaat een roze wolk rond de Webrichtlijnen: bedrijven kunnen miljoenen besparen, miljoenen meer verdienen, bezoekersaantallen stijgen naar ongekende hoogte en websites zouden zonder veel moeite toegankelijk zijn voor iedereen. De onderzoekers huldigen echter het principe: eerst zien dan geloven. Misschien klopt dit allemaal wel, maar… we kunnen het niet goed vaststellen.

Onderzoeksopzet

De onderzoekers startten hun project met het inrichten van focusgroepen met belanghebbenden, om zo de indicatoren vast te kunnen stellen. Vervolgens werden vier organisaties als business case op de voet gevolgd: Microsoft Het Nieuwe Werken; Manandshaving; KWF Kankerbestrijding, en Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Verder werd gekeken naar 30 bedrijven en organisaties die al over toegankelijkheid nagedacht hebben en werd een onderzoekspopulatie vastgesteld van 50 willekeurige bedrijven en organisaties.

Eerste conclusie: organisaties weten wel waar hun website voor is, maar weinig van het rendement van hun website.

Kosten

Aan de kostenkant betreft het onder andere personele kosten.

  • Webrichtlijnen vanaf het begin in CMS meenemen;
  • Kosten van het produceren van content zijn (meestal) niet bekend;
  • Content wordt door veel verschillende partijen en mensen geleverd;
  • Handhaving richtlijnen vormt een beheersprobleem.

De Belastingdienst gaf aan dat de Webrichtlijnen tot belangrijke besparing hadden geleid in aanbestedingsfase. Microsoft schat dat er een extra investering van 5-10 procent nodig is bij de bouw nieuwe website die aan de Webrichtlijnen voldoet. In het algemeen geldt dat specifieke richtlijnen, zoals audio toevoegen aan video, Javascript van tekstalternatief voorzien, veel inspanningen vergen.

Baten: bezoekers en hun gedrag

Baten: meten is weten

  • Focus op groeiende bezoekersaantallen. Maar betekent dat wel groeiend rendement?
  • Veranderingen in bezoekersaantallen of gedrag zijn niet eenvoudig te koppelen aan (veranderingen in) de website.

Webrichtlijnen als kwaliteitsverbetering

De onderzoekers vonden weinig harde economische data voor de stelling dat de Webrichtlijnen een besparing opleveren. ‘Zacht rendement’, zoals reputatie, missie, en maatschappelijke verantwoordelijkheid tellen echter ook mee.

Webrichtlijnen zouden (meer/ook) een instrument moeten zijn om de kwaliteitsverbetering te laten zien, en niet een alles-of-niets meetlat. Organisaties zouden moeten kunnen kiezen op welke richtlijnen ze zich om te beginnen richten, vanuit het perspectief van het doel van hun website.

Wat in ieder geval overtuigend voor een toegankelijke website spreekt:

  • Aantoonbaar betere vindbaarheid door zoekmachines;
  • Betere performance op mobiele platforms;
  • Maatschappelijke verantwoordelijkheid;
  • Vereiste in aanbestedingsprocedures;
  • Focus op nieuwe of ingrijpend vernieuwde sites;
  • Focus op content management systemen.

En vooral: meer bekendheid als richtlijnen voor webkwaliteit en –effectiviteit.

Tags:
Categorie:
Projecten en publicaties
  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn