Terug naar overzicht Nationaal Congres Online Toegankelijkheid

Online Video: audiodescriptie door Mereijn van der Heijden

Mereijn van der Heijden is eigenaar van Soundfocus. Van der Heijden laat zien en ervaren hoe captions en audiodescriptie voor film en video werken en gemaakt worden. 

Mereijn van der Heijden

Online video razend populair

Online video is nog maar zeer kort een issue, maar het is razendsnel populair geworden (YouTube, Uitzending gemist, et cetera). Er is een onderscheid te maken tussen productievideo’s en user generated content. Van der Heijden focust op productievideo’s; daar zit vaak een groter budget achter om ze toegankelijk te maken.
 Online video toegankelijkheid is er om de video toegankelijk te maken voor iedereen, maar bevordert ook technische toegankelijkheid voor zoekmachines en dergelijke. WCAG, Webrichtlijnen, Drempelvrij hebben hier richtlijnen voor:

  • Closed captions (onderschriften)
  • Audiodescripties
  • Tekstalternatieven (voor doofblinden bijvoorbeeld of i.p.v. audiodescriptie).
  • Downloadbaar alternatief (voor het geval Javascript of Flash niet ondersteund wordt, zoals op een iPhone).

Ondertiteling versus audiodescriptie


Van der Heijden laat de zaal ervaren wat ondertiteling en audiodescriptie doen. Hij laat een kort fragment horen (zonder beeld) uit de Nederlandse film Zwartboek, met alleen het originele filmgeluid. Hieruit blijkt dat het verhaal van de film moeilijk te volgen is met alleen geluid; de spannende muziek, vele voetstappen en het geluid van een auto, maken niet veel duidelijk.
 Van der Heijden laat vervolgens hetzelfde fragment horen (zonder beeld), maar nu met audiodescriptie. Hieruit is veel duidelijker wat er gebeurt tijdens het fragment. De scène is nu veel spannender, net alsof je naar een hoorspel luistert. 
Tot slot laat Van der Heijden de film zien met beeld.

Audiodescriptie

Audiodescriptie is een stem (een extra geluidspoor) die aangeeft wat er te zien is, bedoeld voor de circa 350.000 blinden en slechtzienden, en voor laaggeletterden. Blinden zijn erg actieve internetgebruikers (aangezien het internet van origine voornamelijk tekst betreft), maar met video lopen deze gebruikers vast. 
In Nederland is audiodescriptie redelijk nieuw, maar in het buitenland wordt dit al heel erg veel manieren toegepast, bijvoorbeeld live, in theater en bioscoop, op televisie, DVD en blu-ray, en nu dus ook voor online video.


Het productieproces van online audio descriptie is redelijk hetzelfde als die van online video: er worden stemopnames gemaakt volgens een script, en die worden vervolgens gemixt door de originele conversaties heen.
 Dit kan al bij low budget video’s worden gedaan; Stichting Accessibility geeft een training waarbij binnen een dag geleerd wordt hoe zelf audiodescriptie (en captions) gemaakt kan worden.

Live video

Uit de zaal komt de vraag hoe het moet met raadvergaderingen van zo’n 1,5 uur die online komen te staan. Van der Heijden antwoordt hierop dat dergelijke lange video's vaak al getagged worden met bijvoorbeeld sprekers die aan de buurt zijn. Ook onderschrijft hij het feit dat niet alle video's audiodescriptie nodig hebben; als de voorzitter de spreker voorstelt dan is er eigenlijk dus al een vorm van audiodescriptie aanwezig.


En hoe zit het met live video? Van der Heijden zegt dat hij vooral heeft gesproken over vooraf opgenomen video. Voor live video zijn deze eisen er niet of minder. 
Van der Heijden vraagt Emiel Cornelisse (blinde internetgebruiker) te vertellen waarom online toegankelijk zo belangrijk is. Cornelisse geeft aan dat participatie het belangrijkste voordeel is van online toegankelijkheid van video's. Iedereen moet over dezelfde informatie kunnen beschikken. 
Cornelisse vertelt dat er soms ook discussie is over filmpjes die voor blinden en slechtzienden helemaal niet van belang zouden zijn (bijvoorbeeld over wegwerkzaamheden, "want ze rijden toch geen auto"). Maar hij maakt de terechte opmerking dat als er bijvoorbeeld familie of vrienden op bezoek komen, hij wel wil kunnen uitleggen wat er aan de hand is.

Tags:
Categorie:
Projecten en publicaties
  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn