Terug naar overzicht Nationaal Congres Online Toegankelijkheid

Meer bereiken met begrijpelijke tekst door Hedi van Alphen

Hedi van Alphen is senior trainer/adviseur bij Boertiengroep. Toegankelijkheid heeft ook alles te maken met taalgebruik. Van Alphen behandelt de ‘10 gouden regels voor begrijpelijk schijven’ en geeft tips voor woordkeuze, zinsopbouw en formulering.

Hedi van Alphen tijdens haar presentatie

Taalniveaus

Hedi van Alphen begint met de stelling dat ons schrijven gericht moet zijn op het B1 schrijfniveau. Er zijn in totaal 6 schrijfniveaus, namelijk A1, A2, B1, B2, C1, C2. A1 staat voor de Jip-en-Janneke taal en C2 voor wetenschappelijke teksten.

60 Procent van de Nederlandse bevolking heeft het B1 taalniveau en dus is het goed om dit als richtlijn aan te houden. Opvallend is dat ook hoger opgeleiden blij zijn met het B1 schrijfniveau, omdat het sneller en makkelijker leest.

B1 niveau

Van Alphen laat een kleine test los op de aanwezigen. Er wordt een aantal moeilijke zinnen kort op het projectiescherm getoond. Daarna moeten de aanwezigen op een stelling over de zin reageren. Na een aantal zinnen blijkt dat ongeveer 2 op de 3 aanwezigen de zinnen niet goed heeft begrepen.

Van Alphen geeft vervolgens een aantal tips hoe je kunt schrijven op het B1 niveau. Deze tips zijn in 3 categorieën ingedeeld: structuur, zinnen en woorden.

B1 structuur

  • Zorg dat uw lezer direct het antwoord op zijn vragen vindt;
  • Gebruik duidelijke koppen en subkoppen;
  • Zorg voor duidelijke verbanden;
  • Presenteer de tekst overzichtelijk.

B1 zinnen

  • Zeg precies wat u bedoelt;
  • Maak korte zinnen (10-15 woorden per zin, 1 hoofdgedachte per zin);
  • Schrijf actief (geen passieve zinnen).

B1 woorden

Als ik schrijf ... gebruik ik dezelfde woorden als wanneer ik het zou zeggen!

  • Gebruik woorden die vaak voorkomen;
  • Gebruik gewone voorzetsels (ook, want, omdat, enz.);
  • Schrijf in concrete taal (vermijd abstracte woorden en figuurlijke uitdrukkingen).

Tot slot merkt Van Alphen nog op dat taal – en daarmee ook de begrijpelijkheid van taal! – dynamisch is.

Veel gemeentes gebruiken ambtelijke taal. Juridisch gezien is het lastig om zulke teksten aan te passen. Van Alphen geeft als tip mee: zet bovenaan de tekst een uitleg met de kop “Wat betekent dit voor u?”.

Tags:
Categorie:
Projecten en publicaties
  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn