Terug naar nieuwsoverzicht

Auto-WCAG groep: Automatisch toegankelijkheid testen

Accessibility-medewerker Wilco Fiers coördineert sinds juli 2014 een internationale werkgroep, met als opdracht om de mogelijkheden van toegankelijksheidstools te onderzoeken als het gaat om automatisch testen. "Momenteel is ongeveer 20 % van de problemen betrouwbaar te constateren met een automatische tool."

Wilco FiersWilco Fiers is als Senior Inspecteur bij Stichting Accessibility goed op de hoogte van ontwikkelingen in Nederland op het gebied van digitale toegankelijkheid. Vanuit die rol is hij ook betrokken bij European Internet Inclusion Initiative (EIII). Dit initiatief wil Europese overheidsinstanties adviseren over webtoegankelijkheid, en onderzoek naar en toepassing van relevante toegankelijkheidstools stimuleren.

Automatiseren toegankelijkheidstoetsing

Vanuit het EIII ontstond de internationale werkgroep waarvan Fiers de coördinator is: Automated WCAG Monitoring Community Group, of kortgezegd Auto-WCAG. De focus van deze werkgroep is onderzoeken hoe het toetsen van websites met betrekking tot digitale toegankelijkheid verder geautomatiseerd kan worden. Op dit moment gebeurt het testen voornamelijk handmatig.

Er zijn wel automatische testinstrumenten beschikbaar, maar daar kleven vaak gebreken aan. Fiers: ”Er zijn internationaal diverse automatische tools die allemaal in meer of mindere mate een uitspraak doen over de toegankelijkheid van websites. Het nadeel van automatische tools is vaak dat de resultaten dus niet zo betrouwbaar zijn; zo’n automatische scan geeft geen volledig beeld”. Fiers concludeert dat op dit moment zo’n 20 % van de toegankelijkheidsproblemen door middel van een automatische tool gevonden kunnen worden: de rest moet handmatig worden gedetecteerd. 

Internationale deelnemersgroep

Initiatiefnemer van Auto-WCAG, opgezet in juli 2014, waren Michael Cooper en Shadi Abou-Zahra, toegankelijkheidsexperts van World Wide Web Consortium (W3C). W3C is een internationale organisatie die webstandaarden ontwikkelt. Zij adviseerden Fiers om een werkgroep te starten die toegankelijkheidsexperts uit de hele wereld koppelden aan webontwikkelaars van toegankelijkheidstools. Deze tools maken het automatisch testen mogelijk. De huidige deelnemersgroep bestaat uit verschillende toolontwikkelaars en toegankelijkheidsexperts, afkomstig uit Europese landen, maar bijvoorbeeld ook uit de Verenigde Staten.

Fiers: “Sinds de oprichting is het best hard gegaan. Inmiddels hebben we meer dan 30 leden, waarvan zeker een derde structureel bijdrages levert. In principe neemt iedereen deel op persoonlijke titel. Organisaties waar deelnemers voor werken zijn onder andere Logius, Knowbility, Deque Systems en Tingtun.” 

Kennis bundelen

Naast het onderzoeken van de mogelijkheden van toegankelijkheidstools, wil Auto-WCAG ook de kennis die al bestaat bundelen in een gezamenlijk format. “Je ziet dat iedereen wereldwijd het wiel opnieuw uitvindt”, aldus Fiers. “De werkgroep is bedoeld om partijen van elkaar te laten leren. Tools en best practices willen we bundelen op een website, zodat anderen daar weer van kunnen profiteren. Wekelijks hebben we een Skype-vergadering met de groep om elkaar op de hoogte te houden van de laatste ontwikkelingen.”

Gewoontoegankelijk.nl

Een voorbeeld van een Nederlandse website waarbij de mogelijkheden voor automatisch testen worden verkend is gewoontoegankelijk.nl. Deze website is een initiatief van KING (Kwaliteits Instituut Nederlandse Gemeenten) waarbij de focus ligt op het creëren van bewustwording bij Nederlandse Gemeenten als het gaat om de toegankelijkheid van hun websites voor mensen met een functiebeperking. Via gewoontoegankelijk.nl worden scans uitgevoerd op gemeentelijke websites. Deze tests zijn doorlopend. Gemeenten kunnen zelf de resultaten opvragen, bijvoorbeeld wanneer ze wijzigingen hebben aangebracht in hun website. Dit geeft de niet-experts, in feite de gebruikers, de mogelijkheid om beperkt inzicht te krijgen in de digitale toegankelijkheid van hun website en maakt zichtbaar waar eventuele verbeteringen in kunnen worden aanbracht. Op gewoontoegankelijk.nl zullen de onderzoeksresultaten van de doorlopende scans gepubliceerd worden, waarmee een basis geleverd wordt voor het doen van aanbevelingen voor nieuw onderzoek. 

Kunstmatige intelligentie

En zal het aandeel geautomatiseerd testen, van 20 %, in de nabije toekomst stijgen? Fiers kan hier nog geen uitsluitsel over geven. “Maar misschien kunnen we in de toekomst wel veel winst behalen op het gebied van Kunstmatige Intelligentie. Wanneer je in staat bent om toegankelijkheidstesten op dat niveau toe te passen, kan het aandeel automatisch toetsen wellicht stijgen tot 30 %.” De praktische toepassingen in ontwikkelingen die nu gaande zijn in Kunstmatige Intelligentie wekken verwachtingen op voor toekomstige mogelijkheden. Zo is videokanaal YouTube al in staat om automatisch ondertiteling te genereren door te ‘luisteren’. Google experimenteert met het automatisch herkennen van afbeeldingen en er tekstsuggesties voor te schrijven. Ook bedrijven als IBM houden zich bezig met spraak- en beeldherkenning. Volgens Fiers is het te verwachten dat in de toekomst meer mogelijk is als het gaat om het vinden en oplossen van toegankelijkheidsproblemen.

Toetsingsproces efficiënter maken

Fiers hoopt dat het gebruik van speciale webtools voor toegankelijkheidstoetsing steeds meer gemeengoed worden voor gebruikers. “Als de tools goed doorontwikkeld worden, zijn ze hanteerbaar voor de organisaties achter de website. Dat geeft hen inzicht, maakt het toetsingsproces efficiënter en daarmee ook goedkoper."

  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn

RSS feed

Wij bieden ook een RSS feed aan. Die kun je bekijken met een gratis RSS reader.