Terug naar nieuwsoverzicht

Game Toegankelijkheid

Een afbeelding van een witte joystick op een grijs vlak. Om de handgreep van de joystick zitten 2 rode strepen, refererende naar een blindenstokVeel mensen met een functiebeperking hebben baat bij het gebruik van ICT ter ondersteuning van het dagelijks leven. Een groeiend aantal van hen ontdekt wat door velen 'de toekomst van entertainment' wordt genoemd: computer games.

Games zijn een belangrijk onderdeel van de hedendaagse cultuur en maatschappij. De game-industrie staat aan de basis van veel innovatieve ontwikkelingen in nieuwe media en ICT. Nederlandse hogescholen bieden diverse game-opleidingen en de gemeente Breda stelde recentelijk zelfs een gespecialiseerde game-academie voor. Het aantal games dat niet voor entertainment bedoeld is ("Serious Games") neemt daarnaast explosief toe. Deze richten zich op educatieve, medische en commerciële toepassingen. Een Nederlands voorbeeld is GIMMICS, een game die in Groningen en Utrecht gespeeld wordt in de opleiding tot apotheker. Daarnaast bevatten steeds meer educatieve cd-roms games en spelelementen.

Er wordt helaas bij nieuw te ontwikkelen games nog onvoldoende rekening gehouden met de behoeften van gebruikers met een functiebeperking. Hierdoor ondervinden zij veel problemen bij het spelen ervan en zijn veel games zelfs onspeelbaar.
Vanzelfsprekend is het ook voor gehandicapten belangrijk om computer games te kunnen spelen. Games dragen bij aan de computervaardigheid en ontwikkeling van een gebruiker en het is natuurlijk onwenselijk om gehandicapten uit te sluiten van deelname aan de huidige games. De toegankelijkheid van computer spellen (of "game toegankelijkheid") is dus een belangrijke ontwikkeling.

De doelgroepen

Game toegankelijkheid wordt door de Game Accessibility Special Interest Group (GA-SIG) gedefinieerd als 'het kunnen spelen van een game ondanks bepaalde beperkingen' . Hieronder vallen onder andere gebruikers met auditieve beperkingen (doven, slechthorenden), visuele beperkingen (blinden, slechtzienden, kleurenblinden), verstandelijke beperkingen (dyslexie, ADHD) en motorische beperkingen (verlamming, RSI).
Maar hoeveel mensen zijn dit nu in werkelijkheid? Geschat wordt dat 10% tot 20% van de populatie van een willekeurig land een functiebeperking heeft. Deze cijfers lijken bevestigd te worden door bronnen van het W3C. Van deze groep mensen heeft natuurlijk niet iedereen een computer en is niet iedereen geïnteresseerd in het spelen van games. Maar omdat games nu al de meest populaire vorm van entertainment zijn, is het te verwachten dat de interesse voor game toegankelijkheid de komende jaren ook flink zal toenemen.

Een foto van een mobiele telefoon met op het schermpje de game Prince of Persia

Voordelen van game toegankelijkheid

Er zijn diverse redenen te bedenken om de toegankelijkheid van games te verbeteren. Game toegankelijkheid draagt bij aan de gebruiksvriendelijkheid van een spel, en daarmee ook aan de totale speelbaarheid van een spel. Zo is een dove of slechthorende speler niet snel geamuseerd wanneer hij of zij steeds het spel verliest doordat cruciale informatie alleen auditief beschikbaar is. Dit betreft niet alleen problemen die specifiek bij bepaalde handicaps optreden, maar waar ook reguliere gamers last van ondervinden.
Daarnaast kunnen toegankelijke games bijdragen aan revalidatie en educatie.

Een voordeel voor ontwikkelaars is dat ze door middel van game toegankelijkheid een grotere doelgroep kunnen bereiken met hun games. Wereldwijd ontstaat er steeds meer wetgeving betreffende toegankelijkheid. Hierdoor zou zelfs de situatie kunnen ontstaan dat ontwikkelaars in de toekomst worden verplicht om games toegankelijk te maken. Ontwikkelaars kunnen deze ontwikkelingen voor zijn en nu al rekening houden met de toegankelijkheid van games.

Soorten game toegankelijkheid

Al vele jaren ontwikkelt men oplossingen die sport en spel toegankelijk maken voor mensen met een beperking. Voorbeelden zijn dominostenen met reliëf voor (doof)blinden, extra grote speelkaarten voor slechtzienden en speciale geheugenspelletjes voor mensen met een verstandelijke beperking.

Foto van een speler van een audio game, spelende met zijn ogen dicht en een koptelefoon op zijn hoofdOok voor computergebaseerde spellen zijn er verschillende oplossingen om deze toegankelijk te maken. Deze zijn onder te verdelen in drie soorten van aanpak. De eerste soort richt zich op het maken van speciale games voor specifieke doelgroepen. Een goed voorbeeld zijn zogenaamde 'audio games' voor blinden, die volledig bestaan uit geluid en geen beeld bevatten. Een ander voorbeeld zijn 'one switch games' voor spelers met een motorische beperking. Dit zijn videogames die bestuurd worden met een minimum aan knoppen of toetsen (meestal maar één tot drie). Deze aanpak wordt veelal gebruikt door kleine teams en hobbyisten, vooral voor games voor blinden en motorisch gehandicapten. De kwaliteit van deze games is vaak veel lager dan reguliere games. Toch is er wel degelijk een commerciële markt voor deze games. In 1999 verscheen zelfs het Japanse spel Real Sound: Kaze No Regret voor de Sega Saturn spelcomputer. Dit spel, dat 4 cd's besloeg, kan worden gezien als de allereerste grote audio game voor blinden.

Een screenshot van Halflife 2 waarin ondertiteling wordt gebruikt.De tweede aanpak richt zich op het (achteraf) toegankelijk maken van ontoegankelijke games door middel van patches en modificaties (zogenaamde MODs). Een dergelijke MOD is Agrip, een modificatie die een laag van toegankelijkheid toevoegt aan de beroemde videogame Quake. Ook werd recentelijk een MOD ontwikkeld waarmee een tekstuele beschrijving van auditieve informatie in Doom 3 wordt toegevoegd. MODs worden voornamelijk door hobbyisten en studenten gemaakt en worden vaak gratis ter download aangeboden. Toch zijn er ook commerciële voorbeelden. Zo ontwikkelden de makers van Railroad Tycoon 3 een patch waarmee kleurenblinde spelers de kleuren in het spel naar keuze kunnen instellen.

De derde soort richt zich op het implementeren van toegankelijkheid tijdens de ontwikkeling van de game. Voorbeelden zijn ondertiteling voor doven in Halflife 2 en Terraformers, een video game waarbij al vanaf het concept rekening is gehouden met toegankelijkheid voor spelers met een visuele beperking. Deze aanpak wordt helaas nog nauwelijks gebruikt.

Problematiek

Hoewel het aantal spelers met een handicap en het aantal ontwikkelaars van toegankelijke games langzaam toeneemt, staat het onderwerp toch nog in de kinderschoenen. Het aantal games specifiek voor een bepaalde gehandicapte doelgroep is erg klein en de kwaliteit is niet gelijk aan die van hedendaagse games. In de huidige game industrie wordt vooralsnog bij grote uitzondering rekening gehouden met game toegankelijkheid en dan nog voornamelijk in de vorm van ondertiteling van gesproken dialogen en de optie om zelf kleuren in te stellen.

Foto van de verpakking van Drive, een racespel voor blinden dat werd ontwikkeld door studenten van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht in samenwerking met stichting Bartiméus Accessibility.Dit heeft diverse redenen. Ten eerste is het onderwerp nog erg onbekend bij ontwikkelaars. Zij zijn veelal onbekend met het feit dat mensen met een functiebeperking überhaupt computers gebruiken. Een tweede reden is dat game ontwikkelaars niet weten op welke wijze zij rekening kunnen houden met mensen met een functiebeperking. Zo zijn er nog geen richtlijnen die aangeven waaraan een toegankelijke game moet voldoen. Helaas is het niet mogelijk om toegankelijkheidsrichtlijnen voor andere digitale media (zoals webtoegankelijkheid) direct toe te passen op games. games draaien, kort gezegd, om beleving en uitdaging. game toegankelijkheid draait dus om het toegankelijk maken van zowel de beleving als de uitdaging. Wat voor de ene gebruiker een speluitdaging is (bijvoorbeeld een spel gebaseerd op muisvaardigheid en timing), kan voor de andere gebruiker een groot toegankelijkheidsprobleem zijn (wanneer deze bijvoorbeeld motorische beperkingen heeft). Een bijkomend probleem is dat er nog geen evaluatiemethoden zijn ontwikkeld om de toegankelijkheid van games te testen. De implementatie van toegankelijkheid in games is dus moeilijk in te schatten, evenals de bijkomende kosten en tijd. Dit maakt game toegankelijkheid een stuk onaantrekkelijker voor ontwikkelaars.

Ook is er een gebrek aan kennisoverdracht tussen de doelgroep, ontwikkelaars en onderzoekers onderling. De afgelopen jaren kende een aantal projecten waarin diverse aspecten van game toegankelijkheid zijn onderzocht door ondermeer studenten en onderzoekers . Zo ontwikkelde stichting Bartiméus Accessibility samen met studenten van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht twee games voor spelers met een visuele beperking: Sneller, een futuristisch racespel en Demor, een GPS locatie gebaseerd 3D schietspel. Beide projecten leverden een uitgebreid onderzoeksrapport op en kregen veel aandacht in de media. Helaas is opgedane kennis over game toegankelijkheid moeilijk vindbaar omdat er nog geen centraal verzamelpunt voor is. Ook ontbreekt een platform waar de doelgroep in contact kan komen met ontwikkelaars.

Zelf spelen

Screenshot van de website DeafGamers.com. Klik hier om naar DeafGamers.com te gaanMaar waar kun je nu toegankelijke games vinden om te spelen? Hierbij een opsomming van een aantal belangrijke bronnen:

Voor spelers met een auditieve beperking is er DeafGamers.com. Deze website biedt recensies van de nieuwste spellen en geeft daarbij informatie over mogelijke problemen voor dove spelers. Tot zover bekend zijn er geen games specifiek voor doven.

Screenshot van de website OneSwitch.org.uk. Klik hier om naar OneSwitch.org.uk te gaanSpelers met een motorische beperking kunnen via OneSwitch.org.uk veel one switch games vinden. Recent zijn bijna 70 gratis games toegevoegd aan het archief, die ontwikkeld zijn in het kader van de "One Switch" wedstrijd georganiseerd door RetroRemakes.com. Daarnaast zijn er diverse bedrijven die commerciële one switch games publiceren. Voorbeelden zijn:

Screenshot van de website AudioGames.net. Klik hier om naar AudioGames.net te gaanHet grootste archief van audio games en andere spellen voor mensen met een visuele beperking is te vinden op AudioGames.net. Deze Engelstalige website bevat tevens onderzoeksmateriaal en artikelen betreffende audio games, games voor blinden en game toegankelijkheid. Op de website van Sonokids.nl staan diverse spellen (waaronder het online educatieve spel Radar) voor kinderen. Via SoundSupport.net is het gratis racespel Sneller (en de Engelstalige versie Drive) te downloaden. Een ander Nederlandstalig racespel is Topspeed, gratis te downloaden via Playing In The Dark. Andere ontwikkelaars van games voor visueel gehandicapten zijn:

Screenshot van de website OokJij.nl. Klik hier om naar OokJij.nl te gaanOp Ook Jij zijn diverse spelletjes voor mensen met een verstandelijk beperking te vinden. Veel one switch games zijn niet ingewikkeld om te spelen en daarom zijn deze veelal ook geschikt voor mensen met een verstandelijke beperking.

Project Game Toegankelijkheid

De game industrie ontwikkelt zich razendsnel en de kloof tussen games voor mensen met een functiebeperking en reguliere games wordt met de dag groter. Het is dus belangrijk dat game toegankelijkheid serieuze aandacht krijgt. Daarom startte Accessibility in 2006 een uitgebreid project gestart dat zich bezig houdt met de toegankelijkheid van games. Bezoek de Engelstalige website van het project Game Toegankelijkheid.

Klik hier om de website van het project Game Accessibility te bezoeken (Engelstalig)

Richard van Tol & Sander Huiberts

Reageer op dit artikel

Geen data gevonden om gerelateerde documenten mee te vergelijken.
Categorie:
Nieuws
  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn

RSS feed

Wij bieden ook een RSS feed aan. Die kun je bekijken met een gratis RSS reader.