Terug naar Artikelen

De ondertiteling van een videobestand

Praktische handleiding voor het ondertitelen van videobestanden voior het web

De ondertiteling van een videobestand

Dit artikel gaat over het ondertitelen van videobestanden en bespreekt dat stap voor stap.

Update 1:Zie ook de artikelen over de eisen die vanuit de Webrichtlijnen en WCAG worden gesteld aan video en onze online snelle tutorial over video. Die artikelen bevatten instrumenten en voorbeelden van toepassing online.

Update 2: Op deze pagina gebruiken we het programma Magpie voor het ondertitelen van video. Dat is een oud programma dat geen flv bestanden ondersteunt. Subtitle Workshop doet dat ook niet. Mogelijke oplossing is dan om de bestanden om te zetten naar een standaard die wel door deze programma's wordt gelezen.

Update 3 (augustus 2011): Er is een online ondertitel tool die wel flv bestanden ondersteunt beschikbaar via: toegankelijkevideo captiontool. Er wordt nog aan de help bestanden gewerkt maar de tool werkt ondertussen wel.

Ondertitelen algemeen

Afbeelding van een videofragment met ondertitels

Naast video en animatie kunnen ook audiofragmenten worden ondertiteld.

Waarom?

Door het op de juiste wijze ondertitelen van een video of audiobestand:

  • Kunnen mensen met een auditieve beperking zien wat er gezegd wordt en aanvullende informatie krijgen over relevante geluiden;
  • Kunnen mensen met een visuele beperking aanvullende informatie krijgen over wat er in het beeld zichtbaar is en kunnen zij de vertaling lezen van buitenlandse sprekers die ze anders alleen horen;
  • Kan de ondertiteling worden vergroot voor mensen die slecht of moeilijk zien;
  • Kan eventueel extra informatie worden toegevoegd zoals datum, commentaar, samenvatting etc.;
  • Kunnen eventueel extra sporen worden toegevoegd met andere talen, eenvoudiger uitleg etc.

NB: Via de ondertiteling kan snel naar relevante fragmenten worden gezocht in meerdere bestanden. Stelt u zich eens voor dat alle nieuwsuitzendingen van een omroep via XML gerelateerde technologie zijn ondertiteld, dan kan gemakkelijk via de ondertiteling worden gezocht naar de exacte tijdcode(s) waarop de zoektermen voorkomen en kunnen fragmenten op die tijdcode worden geopend. De tekst kan natuurlijk ook afzonderlijk worden geopend.

Het is zelfs al goed mogelijk om ondertitels via spraakinvoer te genereren. Dat maakt intypen niet langer nodig.

Wat is er nodig?

In dit artikel wordt stap voor stap uitgelegd hoe een video bestand kan worden ondertiteld. Er wordt gebruik gemaakt van een freeware ondertitelingprogramma, een kort animatiefilmpje en een ondertitelingsbestand.

Het introductiescherm van het programma MAGpie

Zorg ervoor dat deze drie zaken op uw computer staan voor u begint:

  1. MAGpie 1.0 (Media Access Generator). Dit programma is ontwikkeld door CPB/WGBH National Center for Accessible Media (NCAM) uit Boston.
    Installeer dit programma volgens de handleiding.
    We gebruiken in dit artikel versie 1.0. Er is weliswaar een nieuwere versie (MAGpie 2.01, maar dit is een Java 2-applicatie die nog wat problemen oplevert bij het synchroniseren van de ondertitels met het beeld.
  2. Het videobestand aliensong.mpeg. Dit is een animatiefilmpje van Victor Navone met daarin een eenogige alien die I will survive zingt. De animatie is gemaakt door Victor Navone in 1998.
  3. De tekst voor de ondertiteling van het videobestand: aliensongtekst.txt. Dit scheelt u een hoop werk.

Ondertitelen in 8 stappen

Eigenlijk in 7 stappen, maar goed...

Stap 1. Opstarten

Screenshot van het programma MAGpie

Na het installeren van het programma en het downloaden van de twee files (aliensong[1].mpeg en aliensongtekst.txt) zijn we klaar om te beginnen. Die bestanden zijn in de inleiding te vinden.

Start MAGpie op. Na het opstartscherm verschijnt het programma in een weinig spannende vorm zoals hierboven. Dit heeft als voordeel dat er nog weinig mis kan gaan.

Stap 2. Project openen

Het MAGpie hoofdmenu

Open een nieuw project (File/New Project...)

De MAGpie submenu's

  1. Tabblad 'General'. Vul de 'Project name' in (Nummer 1 in afbeelding). Als voorbeeld is hier aliensong ingevoerd maar dat kan elke naam zijn. Daaronder kan een commentaar worden ingevuld. Het is zinvol om hier bijvoorbeeld een samenvatting van het filmpje te geven. Projectnaam en commentaar zijn later door een gebruiker op te vragen. Dus zet hier geen vreemde dingen neer.
  2. Tabblad 'Media'. Via de 'browse' knop halen we hier de file aliensong[1].mpeg binnen (Nummer 2 in afbeelding). De time units geven de tijdinterval aan. Die laten we nog even standaard op 100 ingesteld staan.
  3. Tabblad 'Stream'. Aan dit blad wijzigen we niets. Hier kan de vormgeving van de ondertiteling worden bepaald via een style(sheet), dat kan later dan via een externe style sheet worden aangestuurd en gewijzigd. Hier kunnen ook streams aan het project worden toegevoegd. Maar dat is voor deze eerste kennismaking te veel tegelijk.

Het programma MAGpie met daarnaast een videofragment in de Windows Mediaspeler

Het geopende programma ziet er uit zoals hierboven. Naast het project wordt ook direct automatisch het videobestand geopend. Onder het vak met titel, copyrights etc. is het venster in drie kolommen verdeeld:

  1. Time code kolom. De tijdcode geeft aan wanneer een regel moet worden getoond en zorgt voor de koppeling met het video of audiobestand.
  2. Speaker kolom. Hier kan informatie worden gegeven over de spreker of extra informatie over de scene zoals 'op de achtergrond hoor je gillende kinderen'.
  3. Caption kolom. Hier komt zodirect de ondertiteling. Deze komt overigens niet dwars door het beeld heen maar verschijnt in een apart vak eronder.

Stap 3. Tekst kopiëren

Voorbeeld van het kopieren van tekst uit kladblok naar MAGpie

  1. Open in Kladblok de file aliensongtekst.txt en selecteer en kopieer de volledige tekst. Gebruik kladblok en niet Wordpad of Word of een ander tekstverwerkingsprogramma om te voorkomen dat er ongewilde code mee wordt genomen die later problemen kan opleveren.
  2. Ga terug naar het geopende project in MAGpie.
  3. Plak de tekst in de bovenste cel van de Caption kolom.

Stap 4. hapklare brokken maken

Overzicht van de ingevoerde ondertitels in MAGpie

Verdeel de tekst in hapklare zinnen voor de ondertiteling. Dat kan door aan het einde van iedere zin te gaan staan en vervolgens twee keer snel op enter te drukken. Er komt dan tussen de zinnen een stippellijn te staan. Hoewel het programma zegt dat dit al bij de import geregeld kan worden blijkt dat in de praktijk vaak te leiden tot het vastlopen van het programma. Dus twee keer snel enter en dan naar het einde van de volgende zin, etc.

Stap 5. Tijdcode toevoegen

Aan de ondertitels kan in MAGpie een tijdcode worden gekoppeld

Als alle zinnen in een aparte cel staan kan de tijdcode worden toegevoegd die ervoor zorgt dat straks de tekst op vaste momenten onder het video of audiofragment verschijnt.

  1. Zet de cursor in de eerste cel van de Caption kolom (in het voorbeeld staat daarin 'First i was afraid');
  2. Start nu de video;
  3. Druk als er een nieuwe zin in beeld moet komen op de F9 toets en houd dit vol tot het einde. Iedere keer als op de F9 toets wordt gedrukt verschijnt links in beeld de tijdcode waarom de tekst in beeld zal komen.

Weergave van de ondertitels in MAGpie met daarnaast de uitvoer in de Windows Mediaspeler

Speel de video nog eens af in de reeds geopende speler en kijk of de tekst goed in beeld komt zoals hierboven.

Eventueel kunnen in de Speaker kolom teksten worden toegevoegd. Die zijn dan in het beeld zichtbaar. Beter is het echter om deze informatie in een aparte stream mee te leveren. De gebruiker kan dan zelf uit de meegeleverde streams kiezen. Dus Nederlands of Arabisch, tekst en/of toelichting etc. De verschillende streams kunnen indien gewenst ook gelijktijdig worden afgespeeld. Dat gaat echter voor nu veel te ver.

Stap 6. Valideren

Voorbeeld van een valideer opdracht in MAGpie

Om na te gaan of er straks geen fouten in het bestand zullen staan kan via Stream/Validate Stream een validatie worden uitgevoerd. Als alles goed is zijn er 0 fouten gevonden. De optie 'import text' is erg onstabiel en hebben we daarom hierboven niet gebruikt.

Stap 7. Opslaan met glimlach

Weergave van de output opties in MAGpie

Met MAGpie kunnen de resultaten in drie formaten worden opgeslagen:

  1. SAMI (Synchronized Accessible Multimedia Interchange). Ook gebruikt door de Windows Media Player;
  2. QuickTime met ondersteuning voor QTtext;
  3. RealPlayer G2 gebruikt SMIL (Synchronized Multimedia Integration Language format).

Screenshot waarin het opslaan wordt bevestigd

Sla de file op als SAMI file. Er wordt automatisch een bestand aangemaakt met de naam aliensong[1].smi in de directory waar de andere bestanden staan. Het bestand is in feite gewoon een tekstbestand dat gewoon met het kladblok kan worden geopend. Hieronder is een deel van de code te zien. Hier kunnen tijdcodes, commentaren, samenvattingen etc worden toegevoegd of gewijzigd. Hier kan eventueel ook de taal van het document die standaard op Engels staat worden ingesteld naar NL. Als een computer Nederlands is ingesteld worden de Engelse ondertitels namelijk genegeerd.

Weergave van de broncode Weergave van de broncode

Hierboven is te zien dat de gemaakte file een herkenbare opmaak heeft maar ook codes die onbekend zijn in HTML. De meeste output bestanden maken gebruik van SMIL code (zie www.w3.org/wai/ voor specificaties daarvan en aanwijzingen voor de toegankelijkheid).

Stap 8. Ondertitels aanzetten in Media Speler

Menu van de Windows Mediaspeler waarin captions kunnen worden ingeschakeld

Zet in de Windows Media Player Captions aan om de ondertiteling te kunnen zien. Start nu het videobestand en als alles goed gaat opent automatisch ook het bijpassende 'smi' bestand met in dit geval alleen de ondertiteling.

Niet weerhoudt u ervan om straks vele streams toe te voegen zoals dat op DVD's al heel erg lang gewoon is.

Start de Windows Media Player op

  1. Zet de captions aan;
  2. Speel het video of audio bestand af. Raadpleeg de help file voor meer informatie, sneltoetsen etc.

Problemen en mogelijke antwoorden

Probleem 1: MAGpie zet in het document automatisch dat de ondertiteling EN is terwijl in Nederland veel spelers op Nederlands zijn ingesteld.

Oplossing: open het.smi bestand en verander de language code van EN naar NL.

Probleem 2: De ondersteuning door hulpapparatuur is nog niet optimaal. Als ik het bestand opsla als real bestand dan krijg ik geen output naar de brailleleesregel of spraakoutput.

Oplossing: Het is mogelijk om de file waarin de ondertitels staan apart te openen, maar dat is niet ideaal. Fabrikanten van hulpapparatuur werken er nog aan om de ondertiteling te integreren. Via XML is het overigens mogelijk om de ondertitels beter toegankelijk te maken maar dat gaat niet via MAGpie.

Alternatief: Subtitle Workshop

MAGpie is al een wat ouder programma en werkt niet altijd even optimaal. De videospeler loopt vaak vast en na het invoeren van tekst schiet de cursor steeds naar boven. Dit kan bij lange films behoorlijk vertragen. Subtitle Workshop is een gratis programma dat qua werking op MAGpie lijkt.

Stappenplan

Je bent nu klaar om te ondertitelen...

  • Druk op CTRL + Spatiebalk om te starten en te pauzeren
  • Druk op het moment dat de tekst moet verschijnen ALT+C om het beginpunt te markeren
  • Druk weer CTRL + Spatiebalk om de video af te spelen
  • Druk ALT + V om het eindpunt te markeren
  • Typ je tekst
  • Druk ALT + X om de tekstregel te beëindigen. Er wordt een nieuwe regel aangemaakt
  • Later kun je eventuele fouten corrigeren door de begin- en eindpunten aan te passen. De begin en eindpunten zijn ook aan te passen door de knoppen boven het invoerveld in te drukken.

Als je klaar bent met ondertitelen, kun je de ondertiteling opslaan als SMIL. Kies save as en kies voor SMIL het icoontje met SAMI captioning. Het is ook mogelijk om Quicktime bestanden te ondertitelen.

Overzicht van het programma Subtitle workshop

Meer informatie:

Synchronized Multimedia
W3C-pagina met veel informatie en links over het synchroniseren van multimedia

Magpie
MAGpie is een gratis applicatie ontwikkeld door het National Center for Accessible Media in Boston. De MAG in MAGpie staat voor Media Access Generator. ('pie' is toegevoegd om een leuke naam te krijgen: een 'magpie' is een soort ekster). Met MAGpie kunt u ondertiteling, beschrijvende teksten en audio beschrijvingen toevoegen aan videobestanden. Met MAGpie kan deze informatie worden toegevoegd aan QuickTime bestanden, Windows Media-bestanden en Real Media-bestanden.Hiermee wordt de video ook toegankelijk voor mensen met een visuele of auditieve beperking.

Subtitle Workkshop
Subtitle Workkshop is een gratis applicatie wat meer opties heeft dan MAGpie. Het werkt overzichtelijker, loopt minder vaak vast en kan naar meer bestandsformaten exporteren.

  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn