Terug naar Effectief met kleur

Wat we waarnemen

Niet iedereen neemt hetzelfde waar. De waarneming wordt beïnvloed door verschillende factoren zoals leeftijd en stemming.

Naast de vaste eerder genoemde gemiddelden zijn er twee leeftijdsgroepen die het vaakst problemen hebben met het waarnemen van kleuren. Zeer jonge kinderen en, statistisch gezien, de steeds groter wordende groep senioren. Maar eigenlijk neemt iedereen anders waar. Zelfs twee mensen met dezelfde ogen nemen verschillend waar. Dat heeft te maken met allerlei factoren zoals motivatie, ervaring, stemming, doel etc.

Persoon 1: olijfgroen? Persoon 2: olijfgroen? Persoon 3: olijfgroen? Persoon 4: olijfgroen?

Afbeeldingen: Welk blokje is olijfgroen?

Hierboven staat het resultaat van vier mensen die de kleur olijfgroen hebben gemengd. Overigens is geen van de kleuren goed. Dit toont aan dat kleuren in de hersenen worden gemaakt want deze mensen zijn niet kleurenblind. Echt kleuren'blind' zoals kinderen dat op jonge leeftijd zijn, zijn maar weinig mensen. Veel meer mensen hebben last van een (lichtere) kleuren 'stoornis' of nemen kleuren verschillend waar. Er zijn overigens mensen die een soort absolute waarneming hebben. Zij kunnen onder goede omstandigheden de juiste kleur mengen.

Voorkant van trein is oranje

Foto: Sneltrein met 'oranje' voorkant bestaande uit 3674 'oranje' reflecties in jpg formaat.

De meeste mensen zullen bij het beschrijven van de trein hierboven zeggen dat de voorkant oranje is. Terwijl als er met een tekenprogramma naar wordt gekeken blijkt dat de voorkant van de trein (zie inzet) meer dan 3700 kleuren heeft (vooral veroorzaakt door reflecties). Indien die worden teruggeschaald naar 256 kleuren, dan nog is oranje een vrij magere benaming voor wat hier op de afbeelding te zien is. Wie zou met deze afbeelding de juiste pot verf kunnen kopen om kleine beschadigingen mee te kunnen bijwerken?

2.1 Baby kleuren

Kleine kinderen kunnen na de geboorte maar heel beperkt kleuren waarnemen. Wat zij wel kunnen waarnemen is dan nog erg beperkt en er is nog niet veel scherpte in het beeld. Daarom hebben baby's ook een voorkeur voor felle en schitterende kleuren. Die vallen eerder op en blijven in het oog vallen bij beweging.

fel gekleurd kinderspeelgoed

Naarmate kinderen ouder worden, krijgen zij een voorkeur voor bepaalde kleuren die beter aansluiten bij de groei van de ogen. Kinderen van twee jaar geven bijvoorbeeld eerst de voorkeur aan de kleur rood, later aan de kleur geel en daarna aan de kleur blauw. Het (her)kennen en bewust onderscheiden van deze kleuren is meestal pas mogelijk als een kind drie jaar oud is. Veel speelgoed voor kinderen is om die redenen fel gekleurd.

2.2 Ouderen

Een grote groep mensen die statistisch gezien steeds meer te maken krijgt met visuele problemen zijn senioren. In 2005 is 45% van de Nederlandse bevolking ouder dan 55 en is ongeveer 25% van de bevolking ouder dan 65. De visuele achteruitgang op latere leeftijd heeft vooral gevolgen door het geler en donkerder worden van de lens en de cornea en de kleiner wordende pupilgrootte. Scenes waarin blauw voorkomt worden door deze verslechtering minder goed herkenbaar en donkerder.

Foto met goed contrast Foto met verminderd contrast Foto met weinig contrast

In de afbeeldingen reeks hierboven is te zien hoe de contrastwaarneming achteruit gaat naarmate men ouder wordt. De hoeveelheid licht die het oog van een 60 jarige bereikt is nog maar 1/3 van de hoeveelheid van een 20 jarige. Op zeventigjarige leeftijd is dat 1/8. Het gaat hier overigens wel om een statistisch gemiddelde, er zijn natuurlijk voldoende senioren te vinden die scherper kunnen zien en meer contrast kunnen waarnemen dan veel jongeren (dan moet je overigens wel goed zoeken).

Gerelateerd

  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn