Er zijn veel hulpmiddelen ontwikkeld die de bediening van een computer mogelijk maakt voor gehandicapten. Hieronder ziet u een overzicht van de belangrijkste hulpmiddelen. Dit zijn:
Op de website www.axistive.com zijn de laatste ontwikkelingen te volgen op het gebied van hulpapparatuur en software.
Voor mensen die op een intelligente manier boeken of tijdschriften voorgelezen willen krijgen is er de Daisy speler. Daisy staat voor Digital Accessible Information SYstem (Daisy) [1]. Een internationaal erkend bestandsformaat dat door steeds meer spelers, zelfs mp3 spelers kan worden afgespeeld.
Steeds meer boeken en tijdschriften zijn in zogenaamd Daisy formaat op CD beschikbaar. Op een Daisy cd passen vele uren voorgelezen tekst. De Daisy CD heeft een speciale opzet waardoor met een goede speler eenvoudig naar tekst kan worden gezocht, zelfs in een groot bestand. Ook kunnen gebruikers snel naar een hoofdstuk of paragraaf springen, bookmarks plaatsen en versneld laten voorlezen. Net als bij moderne autoradio CD spelers onthoudt de speler waar hij gebleven was en gaat daar verder.
Daisy cd’s werken ook in de meeste mp3 spelers, maar dan zijn de speciale functies zoals zoeken, bladwijzers en doorspelen vanaf het laatste punt meestal niet beschikbaar. Ook blijkt uit onderzoek van Viziris dat in standaard spelers de afspeelvolgorde soms verkeerd is. Er zijn ook Daisy spelers in de vorm van software voor de computer.
De meeste Daisy spelers zijn tussendoor natuurlijk ook te gebruiken als mp3 speler. Ze beschikken in de tafelmodel gevallen over een luidspreker, duidelijke toetsen, infotoets, snelheidsregelaar enzovoorts.
Viziris (voorheen Federatie slechtzienden en blindenbelang) doet regelmatig uitgebreid vergelijkend onderzoek naar Daisy spelers. Zij updaten hun onderzoek regelmatig.
Meer informatie over het onderzoek is te vinden op de website van Viziris (voorheen Federatie slechtzienden en blindenbelang). Meer informatie over de toekomst van het voorgelezen boek van CD naar wireless met de Orion Webbox is ook daar te vinden.
[1] - ANSI/NISO Z39.86 Specifications for the Digital Talking Book
Alternatieve toetsenborden zijn ontwikkeld voor mensen met een lichamelijke beperking. Met deze toetsenborden is het mogelijk op een andere manier een toets in te drukken dan gebruikelijk. Voorbeelden hiervan zijn: extra grote of juist extra kleine toetsen, toetsbeveiliging waardoor slecht 1 toets per aanslag toegestaan wordt, toetsenborden die op een scherm worden geprojecteerd, of toetsenborden die met de ogen gemanipuleerd kunnen worden. Websites die met behulp van het toetsenbord toegankelijk zijn (zonder gebruik van een muis) zijn voor een groot scala van hulpapparatuur toegankelijk.
|
Een toetsenbord kan op een beeldscherm geprojecteerd worden, die dan met behulp van een muis (al of niet met de hand bestuurd) gemanipuleerd kan worden. |
|
Met een hoofdgestuurde muis kunnen mensen werken die bijna geheel verlamd zijn. |
|
Met behulp van laser of oogbewegingen kan dit toetsenbord gebruikt worden. |
Met behulp van braille zijn blinden in staat om een tekst te 'lezen' met de vingertoppen. Met behulp van een extra stuk hardware die onder een normaal toetsenbord of laptop wordt geplaatst kan de tekst dynamisch worden gegenereerd op de braille leesregel.
|
Voorbeeld van een braille leesregel die onder een laptop kan worden geplaatst. |
|
Close-up van een braille leesregel. |
Schermvergrotingssoftware wordt voornamelijk gebruikt door slechtzienden. De software zorgt ervoor dat het gehele scherm, of een bepaald deel daarvan, vergroot wordt. De vergroting van het beeld gaat echter wel ten koste van de overzichtelijkheid. Hierdoor kunnen schermvergroters ook twee 'schermen' weergeven: een normale versie voor de navigatie en een vergrootte versie om te lezen.
|
Een voorbeeld van een schermvergroting. Wanneer u alleen een vergroot beeld ziet, gaat dit ten koste van de overzichtelijkheid. |
Screenreaders worden vooral gebruikt door blinden en slechtzienden en mensen met dyslexie. De software is in staat om hetgeen weergegeven wordt op een beeldscherm voor te lezen. Een screenreader kan gebruikt worden voor de complete bediening van een computer (dus inclusief programma's als Word en Excel). Een homepagereader is alleen bruikbaar voor het toegankelijk maken van internet.
|
Browsers kunnen voorzien worden van een hulpprogramma, waardoor de website toegankelijker wordt voor gehandicapten. Hier ziet u een voorbeeld van zo'n hulpprogramma met vier schermen. Links ziet u een overzicht van alle links op de pagina. Daarnaast het originele beeld. Daaronder de tekstversie van de pagina. En tenslotte daaronder de titel van de pagina. |
Veel mensen met een lichamelijke handicap, of mensen die tijdelijk hun armen of polsen niet mogen belasten, kunnen geen gebruik maken van een muis en/of toetsenbord. Voor deze groep mensen zijn browsers ontwikkeld die volledig spraak gestuurd zijn. Tegenwoordig wordt deze technologie ook voor commerciele doeleinden gebruikt. In zogenaamde eyesfree of handsbusy situaties (zoals in de auto) is deze techniek namelijk ook zeer bruikbaar.
Voor mensen met een zwaardere lichamelijke handicap zijn er verschillende alternatieven ontwikkeld om de computer te bedienen. Zo is er een muis die met de voeten kan worden bediend. Ook is het mogelijk om met hoofdbewegingen of zelfs oogbewegingen bepaalde opdrachten te geven of een cursor te besturen.
|
Hiernaast ziet u een voorbeeld van een muis die met de voeten kan worden bediend. |
|
Hiernaast ziet u een monitor met daarop een aantal camera's gemonteerd. Deze camera's zijn in staat om de oogbewegingen te registreren, waarmee uiteindelijk de computer bediend kan worden. |
